In dit artikel(11)
- Waarom overheidsinhuur extra zichtbaar is
- De drielagentoets bij interim en inhuur
- Inhuurdesk, broker en DAS: waar het misgaat
- Tarief, WNT en het €38/uur rechtsvermoeden
- Financieel voorbeeld: naheffing bij een gemeente
- Zeven signalen dat een interimmer écht zelfstandig is
- Stappenplan voor overheidsorganisaties en interimmers (2026)
- Compliance-checklist overheid & semipubliek 2026 (12 punten)
- Voorbeelden
- Veelgestelde vragen
- Verwante begrippen
Waarom overheidsinhuur extra zichtbaar is
Bij de overheid loopt inhuur bijna altijd langs vastgelegde, controleerbare sporen — en dat maakt de risico's zichtbaar:
• Inhuurdesks en brokers registreren elke plaatsing, duur en tarief
• DAS-aanbestedingen en raamcontracten leggen functieprofielen vast die identiek zijn aan ambtelijke functies
• De Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) heeft de arbeidsverhouding privaatrechtelijk gemaakt, waardoor de gewone arbeidsrechtelijke toets volledig geldt
• Verlengingen van 12, 24 en 36 maanden op dezelfde plek zijn traceerbaar in de inkoopadministratie
• De Wet normering topinkomens (WNT) begrenst tarieven en duur voor interim-topfunctionarissen
• De Rijksoverheid rapporteert externe inhuur publiek — inhuurpercentages en langlopende inzet zijn openbaar
Daarnaast heeft de overheid een voorbeeldfunctie. Departementen en gemeenten hebben in 2025–2026 hun eigen inhuurbeleid herzien, waarbij langdurige inzet op reguliere functies wordt afgebouwd of omgezet naar tijdelijke aanstellingen.
De drielagentoets bij interim en inhuur
**Laag 1 — Gezag.** Rood: aansturing door de teamleider of afdelingshoofd, deelname aan werkoverleg en jaargesprekken, vaste kantoortijden of verplichte aanwezigheidsdagen, werken volgens het interne functieprofiel. Groen: een opdracht met een concreet resultaat (implementatieplan, advies, projectoplevering, migratie), eigen werkwijze en eigen planning binnen een opleveringsvenster.
**Laag 2 — Inbedding.** Rood: opgenomen in het organogram en de smoelenboek-pagina, een intern e-mailadres en functietitel, dezelfde taken als ambtenaren in vaste dienst, > 12 maanden op dezelfde functie met stilzwijgende verlengingen. Groen: afgebakende opdracht met start- en einddatum, eigen contactkanalen, parallelle opdrachten bij andere organisaties.
**Laag 3 — Ondernemerschap.** Rood: één opdrachtgever, geen eigen investeringen, uurtarief zonder oplevercriteria, geen aansprakelijkheid voor het resultaat. Groen: meerdere opdrachtgevers per jaar, eigen methodiek en materiaal, beroepsaansprakelijkheidsverzekering, eigen offerte met resultaat en meerwerkregeling, en aantoonbaar debiteuren- en aansprakelijkheidsrisico.
Inhuurdesk, broker en DAS: waar het misgaat
**1. Rechtstreekse inhuur.** Transparant, maar de organisatie draagt zelf het volledige naheffingsrisico wanneer de opdracht feitelijk een dienstbetrekking is.
**2. Via een inhuurdesk of broker.** De broker factureert en bemiddelt. Dat verandert de kwalificatie niet: gaat de zzp'er feitelijk onder gezag werken in een reguliere functie, dan is er een dienstbetrekking en telt de hele keten. Vanaf de [WTTA-toelating (2027)](/kennis/wtta-toelating-2027) mag alleen worden ingeleend bij toegelaten uitleners — voor overheidsinkoop wordt dat een harde inkoopvoorwaarde.
**3. Via een DAS of raamcontract.** Het functieprofiel in de uitvraag is bepalend. Vraagt de aanbesteding om 'een beleidsadviseur voor 32 uur per week gedurende 12 maanden', dan is dat een functie, geen opdracht. Vraag in plaats daarvan om een resultaat: een beleidsnota, een implementatie, een geleverd advies.
Zie ook de opdrachtgeverskant: [zzp'ers inhuren bij de overheid](/kennis/zzp-inhuren-overheid).
Tarief, WNT en het €38/uur rechtsvermoeden
Bij de overheid liggen interim-tarieven meestal ruim boven €38/uur, waardoor het rechtsvermoeden niet snel speelt. Uitzonderingen zijn er wel: administratieve ondersteuning, callcenter- en baliewerk, toezicht en handhaving in de buitendienst, en gesubsidieerde uitvoeringsorganisaties werken regelmatig met tarieven rond of onder de grens.
Belangrijker voor de meeste interimmers is dus niet het tarief maar de inbedding. Een programmamanager op €125/uur die drie jaar lang een vaste leidinggevende rol invult, is kwetsbaarder dan een adviseur op €85/uur met een afgebakende opdracht van vier maanden. Aan de bovenkant begrenst de WNT bovendien tarief en duur voor topfunctionarissen. Zie het [rechtsvermoeden werknemerschap](/kennis/zelfstandigenwet-uitleg) en de [handhaving 2026](/kennis/handhaving-schijnzelfstandigheid-2026).
Financieel voorbeeld: naheffing bij een gemeente
Casus: een zzp-beleidsadviseur werkt 24 maanden voor 32 uur per week bij een gemeente, met intern e-mailadres, in het organogram, aangestuurd door het afdelingshoofd, tegen €95/uur.
Reconstructie loondienst over één jaar bij een controle:
• Loon-equivalent: 12 mnd × 138 uur × €95 ≈ €157.300
• Werkgeverslasten (WW, WIA, ZVW, ABP-pensioen): +/- 30% ≈ €47.200
• Loonheffingen (circa 35%): ≈ €55.000
• Vergrijpboete grove schuld 50%: ≈ €27.500
Totale naheffing: ruwweg €130.000 over één jaar, verhaalbaar op de gemeente — en bij een tweejarige inzet loopt dat door. Naast het financiële risico speelt hier het reputatie- en rechtmatigheidsrisico: de accountant neemt de bevinding op in de rechtmatigheidsverantwoording bij de jaarrekening.
Zeven signalen dat een interimmer écht zelfstandig is
1. Werkt op basis van een opdracht met een concreet resultaat, start- en einddatum
2. Staat niet in het organogram, functiehuis of smoelenboek van de organisatie
3. Gebruikt eigen methodiek, materiaal en waar mogelijk eigen contactkanalen
4. Werkt aantoonbaar voor meerdere opdrachtgevers per jaar
5. Neemt niet deel aan interne jaargesprekken, functionerings- of beoordelingscycli
6. Heeft een beroepsaansprakelijkheidsverzekering en draagt resultaataansprakelijkheid
7. Verlengingen zijn expliciet, onderbouwd en gekoppeld aan nieuwe resultaten — niet stilzwijgend
Stappenplan voor overheidsorganisaties en interimmers (2026)
**Voor overheidsorganisaties:**
1. Draai een rapportage op alle inhuur > 12 maanden op dezelfde functie en beoordeel die individueel
2. Herschrijf DAS- en raamuitvragen van functieprofielen naar resultaatopdrachten
3. Neem zzp'ers niet op in het organogram, het functiehuis of interne beoordelingscycli
4. Maak verlenging expliciet: nieuw resultaat, nieuwe opdrachtbevestiging, onderbouwd besluit
5. Neem WTTA-toelating als inkoopvoorwaarde op in raamcontracten en toets brokers op de keten
6. Leg de beoordeling per opdracht vast — de accountant en de Belastingdienst vragen het dossier op
**Voor interim-professionals:**
1. Onderhandel op resultaat en scope, niet alleen op uurtarief
2. Houd meerdere opdrachtgevers per jaar aan en documenteer dat
3. Weiger opname in het organogram en interne beoordelingscycli
4. Bewaar opdrachtbevestigingen, opleverdocumenten en verlengingsbesluiten
5. Doe periodiek de [risicocheck](/calculator?sector=overheid-non-profit) en houd je dossier bij
Compliance-checklist overheid & semipubliek 2026 (12 punten)
- 1Heb je een opdracht met een concreet resultaat, start- en einddatum?
- 2Sta je buiten het organogram, functiehuis en smoelenboek?
- 3Werk je voor meerdere opdrachtgevers per jaar?
- 4Neem je niet deel aan interne jaargesprekken en beoordelingscycli?
- 5Bepaal je zelf je werkwijze en planning binnen het opleveringsvenster?
- 6Ligt je tarief boven €38/uur (rechtsvermoedengrens 2026)?
- 7Blijft de totale inzet op één functie onder de 12 maanden zonder onderbouwde verlenging?
- 8Zijn verlengingen expliciet vastgelegd met nieuwe resultaatafspraken?
- 9Heb je een beroepsaansprakelijkheidsverzekering?
- 10Gebruik je eigen methodiek en materiaal?
- 11Is de broker of inhuurdesk getoetst op de keten en toekomstige WTTA-toelating?
- 12Is de beoordeling van de arbeidsrelatie schriftelijk vastgelegd in het inkoopdossier?
Voorbeelden
Goed voorbeeld
Een zzp-adviseur levert in vijf maanden een implementatieplan Omgevingswet op voor een gemeente, met eigen methodiek en een vaste projectprijs, en werkt datzelfde jaar voor drie andere organisaties.
Risicovol voorbeeld
Een zzp-beleidsadviseur werkt 24 maanden 32 uur per week in het organogram van een gemeente, met intern e-mailadres en jaargesprek, aangestuurd door het afdelingshoofd. Sterke inbedding en gezag.
Let op
Een interim-teamleider werkt via een broker op een DAS-raamcontract met stilzwijgende verlengingen tot 30 maanden. Hoog tarief, maar een reguliere leidinggevende functie zonder afgebakend resultaat.
Veelgestelde vragen
Verwante begrippen
In lijn met Belastingdienst richtlijnen. Dit platform biedt compliance-richtlijnen, geen juridisch advies.