De Nederlandse wetgeving rondom arbeidsrelaties is de afgelopen decennia flink veranderd. Ontdek de reis van VAR via DBA naar de Zelfstandigenwet.
De Verklaring Arbeidsrelatie (VAR) werd geïntroduceerd. Freelancers konden een verklaring aanvragen die hun status als zelfstandige bevestigde.
De VAR werd uitgebreid met verschillende types: VAR-wuo (winst uit onderneming), VAR-dga, VAR-loon en VAR-row.
De VAR werd afgeschaft en vervangen door de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA). Modelovereenkomsten werden geïntroduceerd.
De overheid schortte handhaving op vanwege complexiteit. Alleen bij kwaadwillenden werd nog gehandhaafd.
De Hoge Raad oordeelt dat PostNL-bezorgers werknemers zijn ondanks hun ZZP-contracten. Eerste grote signaal dat rechters gaan ingrijpen.
De overheid lanceert de Webmodule: een online zelfbeoordelingstool waarmee opdrachtgevers kunnen checken of een werkrelatie als dienstverband kwalificeert.
De Hoge Raad oordeelt unaniem: alle Deliveroo-bezorgers zijn werknemers. Het keerpunt dat de wetgeving versnelde.
De Wet Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden (VBAR) werd aangekondigd met uurtarieftoets en inbeddingscriterium.
Vanaf 1 januari 2025 start de Belastingdienst met volledige handhaving. Bedrijven en freelancers moeten aantoonbaar compliant zijn.
Kabinet Jetten schrapt het VBAR-wetsvoorstel en vervangt het door de Zelfstandigenwet. Deze introduceert de Zelfstandigentoets (5 criteria) en Werkrelatietoets (4 criteria), plus een rechtsvermoeden bij uurtarieven onder €38.
De Zelfstandigenwet treedt formeel in werking. De onafhankelijke Commissie Beoordeling Toetsingskader wordt operationeel en adviseert over het toetsingskader.
Deze uitspraken hebben de wetgeving gevormd. Klik op een zaak om te begrijpen waarom het ertoe doet.
Hoge Raad: postbezorgers zijn werknemers ondanks ZZP-contracten
Waarom dit ertoe doet
Eerste keer dat de Hoge Raad massaal ZZP-contracten terzijde schoof. Bewees dat het etiket "ZZP" niet beschermt als de werkrelatie op loondienst lijkt.
Bekijk uitspraak →Rechtbank Amsterdam: Uber-chauffeurs zijn werknemers
Waarom dit ertoe doet
Platformeconomie op zijn kop: als een app bepaalt hoe je werkt, ben je geen ondernemer.
Bekijk uitspraak →Hoge Raad unaniem: alle Deliveroo-bezorgers zijn werknemers
Waarom dit ertoe doet
De meest impactvolle uitspraak. De Hoge Raad stelde vast dat álle omstandigheden holistisch gewogen moeten worden. Versnelde de Zelfstandigenwet direct.
Bekijk uitspraak →Hoge Raad: alle omstandigheden moeten integraal worden beoordeeld
Waarom dit ertoe doet
Geen enkel criterium is doorslaggevend — de rechter moet het totaalplaatje bekijken. Dit principe is de basis van de Zelfstandigenwet geworden.
Bekijk uitspraak →Rechtbank: ook overheid gebruikt schijnzelfstandigen
Waarom dit ertoe doet
Zelfs de overheid bleek in overtreding — een wake-up call dat niemand uitgezonderd is van de regels.
Bekijk uitspraak →Platformwerkers erkend als werknemers
Waarom dit ertoe doet
Bevestigde de trend: platformbedrijven die de voorwaarden dicteren, creëren dienstverbanden — ongeacht het contract.
Bekijk uitspraak →De Zelfstandigenwet beoordeelt zelfstandigheid via twee toetsen: de Zelfstandigentoets (ben je ondernemer?) en de Werkrelatietoets (hoe werk je samen?).
Ben je een echte ondernemer? Deze 5 criteria kijken naar jouw bedrijfsvoering.
Hoe ziet de samenwerking eruit? Deze 4 criteria kijken naar de werkrelatie.
⚠️ Uurtarief onder €38? Dan geldt het rechtsvermoeden — alleen de werker kan dit inroepen.
Bij een uurtarief onder €38 wordt vermoed dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst. De opdrachtgever moet dan aantonen dat dit niet zo is.
De Zelfstandigenwet treft elke branche anders. Ontdek het risico voor jouw vakgebied.
Detachering en langdurige projecten onder de loep
IT-freelancers die jarenlang bij dezelfde opdrachtgever werken via een broker lopen risico. Wie zelf klanten acquireert en korte projecten draait, scoort goed.
Platformwerkers hard geraakt door jurisprudentie
Na PostNL, Deliveroo en Uber is de logistieke sector het epicentrum. Platformmodellen met algoritmische aansturing worden vrijwel altijd als dienstverband beoordeeld.
ZZP-ers in de zorg onder verscherpt toezicht
ZZP-verpleegkundigen en -artsen die via roosters van zorginstellingen werken lopen hoog risico. Echte zelfstandigheid vereist eigen patiëntenwerving.
Projectmatig werk scoort doorgaans goed
Fotografen, designers en filmmakers werken vaak projectmatig voor wisselende opdrachtgevers — precies wat de wet beoogt als "echt zelfstandig".
Aannemerij vs. detachering verschilt sterk
ZZP-ers met eigen gereedschap en wisselende bouwplaatsen scoren goed. Wie structureel bij één aannemer werkt als onderdeel van het team, loopt risico.
Interim-management en consultancy in het grijze gebied
Interim-CFOs en consultants die langdurig op locatie werken bij één klant vallen in het grijze gebied. Wie een eigen praktijk heeft met meerdere klanten scoort beter.
Verdiep je in de wetgeving achter de Zelfstandigenwet
Vijf vragen om te checken hoeveel je weet over de wetgeving die jouw werk raakt.
1/5
Check je status met onze assessment of bereken het risico voor je bedrijf.