Cross-border zelfstandigheid — één opdracht, meerdere wetten
De NL Zelfstandigenwet stopt aan de grens. Elke EU-lidstaat heeft een eigen zelfstandigheidstest en een eigen fiscus die kan naheffen. Deze pagina beschrijft de kern van de drie belangrijkste tests voor NL-freelancers: Duitsland (§ 611a BGB Scheinselbständigkeit), Frankrijk (URSSAF + LOI 2018-771) en België (Loi 27 december 2006). We laten zien welke criteria zwaar wegen, hoe onze cross-border classifier ze scoort, en wanneer je op EOR moet uitwijken.
De Zelfstandigenwet 5+4 is Nederlands recht en werkt binnen NL-grenzen. Zodra je feitelijk in FR / DE / BE werkt (of vanuit NL dienstverlening levert die daar hoofdzakelijk 'verbruikt' wordt), pakt de fiscus van dat land de eigen definitie. Duitsland gebruikt § 611a BGB en § 7 SGB IV; Frankrijk URSSAF-jurisprudentie plus LOI 2018-771; België Loi 27 december 2006 met de Commission Administrative Relations Travail. Voldoen aan de NL-test is dus geen bescherming tegen naheffing door de Duitse Deutsche Rentenversicherung of Franse URSSAF.
Duitsland — Scheinselbständigkeit
**Kern:** Deutsche Rentenversicherung Bund toetst regelmatig op Scheinselbständigkeit; wordt het geconstateerd, dan wordt de opdrachtgever met terugwerkende kracht sociale premies naheffen (tot 4 jaar terug, boete + rente). Zwaarste criteria: hebben van minstens 2 substantiële klanten in 12 maanden (5/6-regel: als 5/6 omzet bij één klant komt, sterk vermoeden Scheinselbständigkeit); eigen werktijden en werkwijze bepalen; eigen ondernemersrisico dragen; Gewerbe of Freiberufler-registratie. Rechtsgrond: § 611a BGB, § 7 SGB IV.
Frankrijk — présomption d'entreprise
**Kern:** URSSAF gaat uit van een 'présomption de salariat' zodra iemand werkt onder gezag, tenzij de zelfstandige is ingeschreven in het Répertoire SIRENE en aan een aantal criteria voldoet. Zwaarste criteria: meerdere klanten tegelijk; zelf tarieven bepalen; geen hiërarchische ondergeschiktheid (kunnen weigeren); ingeschreven bij SIRENE met KBIS-nummer. LOI n° 2018-771 verscherpte de definities voor platformwerk en zzp-opdrachten in de bouw.
België — Loi 27 december 2006
**Kern:** de wet 'Relations de Travail' geeft vier hoofdcriteria: (1) partijwil om al dan niet als werknemer te werken; (2) vrijheid van organisatie van werktijd; (3) vrijheid van organisatie van het werk; (4) mogelijkheid van hiërarchische controle door de opdrachtgever. Het vierde is bijzonder zwaar: bestaat de theoretische mogelijkheid van controle, dan wordt het snel als werknemerschap gezien. Bijkomend: KBO/BCE-inschrijving is minimum voor zelfstandigheid.
Hoe scoort PROFOYO een verdict?
Per land hanteert de classifier een gewogen checklist. Elke aangevinkte criterium telt met eigen gewicht (1 of 2). De ratio behaald_gewicht / totaal_gewicht bepaalt het verdict: ≥80% is `safe`, 55–79% is `risky`, <55% is `unsafe`. De aanbeveling is: `safe` = ga door, regel A1 + Meldplicht; `risky` = laat lokaal fiscalist meekijken of ga voor EOR; `unsafe` = niet als ZZP doen, route via EOR-partner.
Wat komt in het Compliance Passport?
Elk verdict wordt gelogd in `cross_border_classifications` met land, verdict, criteria-snapshot, indicatieve tariefgrens en advies. De opdrachtgever ziet in het Compliance Passport dat er een cross-border check is uitgevoerd, wat de score was, en welke follow-up (A1, Meldplicht, EOR) is aangeraden. Dat is precies het bewijs dat de Duitse of Franse fiscus wil zien bij een audit.
Wat je krijgt
1Test op maat per land (FR / DE / BE)
2Gewogen scoring met transparante criteria
3Verdict opgeslagen in het Compliance Passport
4Directe doorlink naar A1 + Meldplicht bij groen
5Directe doorlink naar EOR-partners bij rood
6Indicatieve tariefgrens per land
7Historie van eerdere verdicts
Voorbeelden
Goed voorbeeld
NL-developer werkt vanaf huis 2 dagen per week voor Duitse klant, heeft daarnaast 3 andere klanten in NL, heeft eigen Gewerbe-inschrijving niet nodig (dienst-verrichting uit NL). Score DE: 12/13. Verdict: `safe`. Aanbeveling: A1 aanvragen + starten.
Let op
NL-marketeer werkt 4 dagen per week bij Franse klant op locatie in Parijs, heeft geen SIRENE-inschrijving en geen andere klanten. Score FR: 4/10. Verdict: `unsafe`. Aanbeveling: EOR-partner in FR of formeel werknemerschap.
Risicovol voorbeeld
Ondernemer factureert een Belgische klant 5 dagen per week, 12 maanden lang, zonder KBO-inschrijving. Bij BE-audit wordt dit gezien als verkapte werknemer; sociale premies worden 3 jaar terug nageheven bij de opdrachtgever. Advies: nooit direct ZZP zonder KBO in BE.