Geverifieerd · 8 aug 2026Juridisch gereviewd· PROFOYO redactie
Modelovereenkomst downloaden: wat je moet weten voor je tekent
Een modelovereenkomst is een contractsjabloon waarmee opdrachtgever en zelfstandige vastleggen dat er geen dienstbetrekking is. Downloaden en tekenen is echter niet genoeg: sinds het vervallen van de goedkeuringspraktijk beoordeelt de Belastingdienst de feitelijke werkwijze, niet het sjabloon. Gebruik een model als startpunt, pas het aan op de werkelijke opdracht, en zorg dat de praktijk het contract volgt.
Er zijn drie hoofdsmaken: algemene modellen (geen werkgeversgezag, vrije vervanging), branchemodellen die door een brancheorganisatie zijn opgesteld, en eigen bedrijfsmodellen die een opdrachtgever voor al zijn inhuur gebruikt. Welke je kiest, is minder belangrijk dan de vraag of de gekozen variant past bij hoe de opdracht werkelijk wordt uitgevoerd.
Wat hoort er in?
Een concrete opdrachtomschrijving met een af te bakenen resultaat; de looptijd en opzegmogelijkheid; het tarief en de betaaltermijn; de mate van vrijheid in werktijden, werkplek en werkwijze; de regeling voor vervanging; aansprakelijkheid en verzekeringen; intellectueel eigendom; en geheimhouding. Vaag omschreven 'werkzaamheden op afroep' is de meest voorkomende zwakte.
Waarom het papier alleen niet genoeg is
Onder de Zelfstandigenwet en de daaraan voorafgaande rechtspraak weegt de feitelijke situatie zwaarder dan de tekst. Staat er 'vrije vervanging' in het contract, terwijl de opdrachtgever in de praktijk nooit een vervanger accepteert, dan telt de praktijk. Een gedownload model dat niet wordt nageleefd, verzwakt je positie zelfs, omdat het aantoont dat partijen wisten waar het op aankwam.
Van sjabloon naar dossier
Bewaar naast het getekende contract ook de onderbouwing: de offerte, de opdrachtomschrijving, correspondentie over zelfstandige uitvoering, facturen met resultaatvermelding en je urenregistratie. Dat geheel — niet het sjabloon — is wat bij een controle het verschil maakt.
Genereren in plaats van downloaden
Met de PROFOYO-generator stel je een overeenkomst samen die is toegespitst op jouw opdracht: sector, duur, mate van zelfstandigheid, vervangingsregeling en tarief. De uitkomst wordt getoetst aan de criteria van de Zelfstandigenwet, zodat je direct ziet welke bepalingen risico opleveren voordat je tekent.
Voor je tekent
1Opdracht concreet omschreven met een af te bakenen resultaat
2Geen instructiebevoegdheid over de wijze van uitvoeren
3Vervangingsregeling die in de praktijk ook echt geldt
4Eigen tarief, eigen betaaltermijn, eigen facturatie
5Aansprakelijkheid en verzekeringen geregeld
6Bepalingen die niet passen bij de praktijk geschrapt
7Onderbouwend dossier bewaard naast het contract
Voorbeelden
Goed voorbeeld
Model aangepast op de opdracht: resultaatverplichting, vrije werkindeling, vervanging toegestaan na melding, eigen tarief en eigen gereedschap. De praktijk volgt het contract.
Let op
Standaardmodel van internet, ongewijzigd getekend, met een opdrachtomschrijving van één regel. Formeel geldig, maar zonder bewijswaarde bij een controle.
Risicovol voorbeeld
Contract vermeldt vrije vervanging, terwijl de opdrachtgever elke vervanger weigert en dagelijks werkinstructies geeft. De feitelijke situatie wijst op een dienstbetrekking.